Tất tật những điều bố mẹ nên biết về bệnh hen suyễn ở trẻ em

Bệnh hen suyễn ở trẻ em

1. Bệnh hen suyễn là gì?

Bệnh hen suyễn hay còn gọi là bệnh hen phế quản (Asthma), là tình trạng viêm mạn tính (mãn tính) đường dẫn khí gây phù nề và chít hẹp đường thở dẫn đến hiện tượng khó thở và khò khè. Khi gặp tác nhân kích thích, tình trạng hẹp đường thở gia tăng gây nên khó thở hoặc không thở được được gọi là lên cơn hen.

2. Tình trạng hen suyễn ở trẻ em hiện nay

• Hen suyễn là bệnh hô hấp phổ biến nhất ở trẻ em. Theo WHO, có khoảng 7 - 10% trẻ mắc hen suyễn, cứ 20 năm số trẻ mắc hen tăng lên 2 - 3 lần. Trẻ em có tỉ lệ mắc bệnh hen suyễn cao gấp đôi so với người lớn (tỉ lệ mắc bệnh hen suyễn ở người lớn là 5%). 

• Trong đó, hen suyễn phổ biến ở bé trai gấp đôi so với bé gái nhưng hen suyễn nặng xảy ra với tỷ lệ ngang nhau.

• Theo thống kê cho thấy, Hà Nội có 8,1% trẻ em nội thành và 6,7% trẻ em ngoại thành mắc bệnh. Tại TP.HCM cao hơn nhiều, cụ thể là có đến 29,1% trẻ dưới 18 tuổi bị hen phế quản. 

• Con số này đưa Việt Nam trở thành quốc gia có tỷ lệ người mắc bệnh nguy hiểm này nhiều thứ 2 Châu Á sau bệnh ung thư.

3. Các dạng hen suyễn 

Theo các chuyên gia cho biết, hen suyễn có rất nhiều dạng, cụ thể:

• Hen dạng điển hình: Người bệnh có từng đợt ho, khò khè, khó thở tái đi tái lại nhất là khi có các yếu tố kích thích.

• Hen dạng ho: Người bệnh chỉ có triệu chứng ho mà không có biểu hiện khò khè, khó thở thường nhầm với bệnh lý ho.

• Hen dạng khó thở: Người bệnh chỉ có biểu hiện khó thở, không ho, không khò khè, thường nhầm lẫn với bệnh lý thần kinh và tim mạch.

• Hen theo mùa: Người bệnh chỉ bị hen khi chuyển mùa hoặc khi thời tiết chuyển lạnh.

Hen dạng ho ở trẻ em

Mọi đối tượng có thể mắc 1 trong những dạng hen kể trên nhưng nguyên nhân do đâu? Cùng theo dõi tiếp nhé.

4. Nguyên nhân gây bệnh hen suyễn ở trẻ em 

Các chuyên gia cho rằng, bệnh hen phế quản trẻ em do nhiều nguyên nhân khác nhau hoặc là sự kết hợp giữa nhiều yếu tố, trong đó, tác nhân dị ứng là nguyên nhân thường gặp nhất.

Nguyên nhân bệnh hen phế quản ở trẻ em vẫn chưa được đầy đủ, có thể kể đến một số nguyên nhân như sau:

• Tác nhân nhiễm khuẩn: Liên quan đến các bệnh lý nhiễm khuẩn đường hô hấp trên như bệnh viêm mũi, viêm xoang, viêm họng, viêm amidan, viêm VA,...

• Khói thuốc lá: Đây là một trong những nguyên nhân gây bệnh hen suyễn.

• Trẻ có cơ địa dị ứng: dị ứng thức ăn, phấn hoa, lông động vật,...

• Trẻ nuôi dưỡng trong môi trường ô nhiễm, nhiều khí bụi nhất là vùng đô thị vệ sinh môi trường chưa tốt.

• Chất có mùi nồng: Nước hoa, các loại sơn phun, các chất hóa học có mùi năng,... có thể làm xuất hiện triệu chứng hen suyễn.

Hen suyễn ở trẻ em do khói bụi 

• Chất bảo quản thực phẩm: Aspartame - chất làm ngọt nhân tạo, phụ gia như sulfit có thể làm tăng nguy cơ hen suyễn ở trẻ em.

• Di truyền: Những trẻ mà gia đình có người mắc bệnh hen thì nguy cơ mắc bệnh cao hơn.

• Ngoài ra, trẻ mắc hen suyễn do nhiễm virus dẫn đến cảm thông thường, lười hoạt động thể chất, thời tiết thay đổi hoặc không khí lạnh.

5. Triệu chứng gây bệnh hen suyễn ở trẻ em

Trẻ thường xuất hiện các triệu chứng của bệnh hen suyễn, bao gồm:

• Trẻ bị ho tái đi tái lại nhiều lần, đặc biệt là ho nhiều về đêm khiến trẻ không thể ngủ được.

• Thở khò khè, cơn khó thở tái phát: Đay là triệu chứng khá điển hình ở trẻ do phế quản bị phù nề, không khí qua phế quản bị cản trở tạo nên âm thanh khò khè.

• Khò khè, khó thở, thở nhanh và gấp hơn khí tiếp xúc với các yếu tố nguy cơ.

• Mặt tái nhợt, ra mồ hôi: Do cơ thể không thể cung cấp đủ lượng oxy dẫn đến biểu hiện mặt nhợt nhạt, ra mồ hôi.

• Thường xuyên có cảm giác lạnh ở ngực.

• Khó ăn hoặc càu nhàu khi ăn (ở trẻ sơ sinh).

Trẻ ho nhiều về đêm khiến trẻ không ngủ được

Tùy theo từng thể trạng của trẻ mà các dấu hiệu có thể xuất hiện nặng hoặc nhẹ khác nhau. Trẻ bị hen suyễn có thể xuất hiện một trong những dấu hiệu kể trên hoặc kết hợp của nhiều triệu chứng.

Tuy nhiên, rất khó để biết liệu các dấu hiệu ở trẻ có phải do hen suyễn hay không?

Do đó, khi xuất hiện bất cứ dấu hiệu nào, bố mẹ hãy đưa trẻ đến khám tại các cơ sở ý tế uy tín để bác sĩ tư vấn về tình trạng của trẻ và điều trị sớm nhất có thể.

6. Biến chứng của hen suyễn hết sức nặng nề

Hen suyễn ở trẻ em là bệnh lý trở thành mãn tính sau mỗi đợt cấp tính, sau mỗi đợt cấp tính, bệnh trở nên nguy hiểm hơn, gây nhiều biến chứng nặng nề. Do đó, các bố mẹ cần chú ý các triệu chứng của trẻ để được điều trị sớm tránh các biến chứng nguy hiểm như:

• Xẹp phổi: Đây là biến chứng hay gặp nhất ở trẻ mắc hen. Xẹp phổi có thể một thùy hoặc nhiều thùy tùy vào tình trạng của trẻ. Tuy nhiên, khi hen ổn định thì tình trạng xẹp phổi cũng dần được hồi phục.

• Nhiễm khuẩn phế quản: Biến chứng xuất hiện ở trẻ bị hen phế quản mạn tính. Nó xảy ra khi thời tiết giao mùa, độ ẩm không khí cao là điều kiện thuận lợi cho các vi khuẩn, virus xâm nhiễm đường hô hấp của trẻ gây nên bệnh cảm lạnh, làm tình trạng hen của trẻ nặng hơn.

• Giãn phế nang đa tiểu thùy hay còn gọi là bệnh khí phế thũng: Sự đàn hồi của các phế nang ở trẻ bị hen giảm dần theo thời gian.

• Tâm phế mạn tính: Trẻ xuất hiện các biểu hiện như tím tái, khó thở khi gắng sức hoặc khi thăm khám thấy gan to, mấp mé bờ sườn. Tùy thuộc vào tình trạng bệnh của trẻ mà biến chứng kéo dài 5 - 10 năm hoặc lâu hơn.

Biến chứng nhiễm khuẩn phế quản ở trẻ em bị hen phế quản

• Thể chất suy giảm: Hen khiến trẻ gặp khó khăn trong việc hô hấp dẫn đến thiếu oxy, da dẻ trở nên xanh xao, tím tái và khó tập trung vào học tập.

• Suy hô hấp: Trẻ khó thở, tím tái thường xuyên, có khi phải thở bằng máy. Biến chứng này thường gặp ở trẻ bị hen ác tính hoặc ở giai đoạn nặng.

• Ngừng hô hấp dẫn đến tổn thương não: Tình trạng suy hô hấp kéo dài dẫn đến thiếu oxy trầm trọng, có khi xuất hiện trường hợp tình trạng trẻ ngừng tim, ngừng hô hấp, cuối cùng dẫn đến hôn mê và tử vong.

7. Khám và chẩn đoán hen suyễn ở trẻ em

Chẩn đoán hen suyễn ở trẻ em khó khăn hơn so với hen ở người lớn, đặc biệt là trẻ dưới 5 tuổi. Nếu bạn có trẻ dưới 5 tuổi có triệu chứng hen suyễn, bác sĩ chuyên khoa có thể sử dụng các thông tin để chẩn đoán.

Bệnh hen suyễn ở trẻ em có thể chẩn đoán bằng cách kết hợp giữa chẩn đoán lâm sàng và cận lâm sàng, cụ thể như sau:

7.1. Chẩn đoán lâm sàng

Trong quá trình khám lâm sàng, bác sĩ sẽ nghe phổi, tim của trẻ và kết hợp với các biểu hiện của mũi và mắt dị ứng. Ngoài ra, bác sĩ có thể hỏi một số câu hỏi như:

• Gia đình có ai mắc bệnh hen suyễn không?

• Có phải trẻ thường ho vào ban đêm?

• Các cơn ho, khó thở thường xảy ra khi nào?

• Chúng kéo dài bao lâu?

• Trẻ có tiếp xúc với các tác nhân dị ứng như phấn hoa, vật nuôi, bụi hoặc thực phẩm không?

• Trẻ có thường tiếp xúc với môi trường ô nhiễm và nhiều khói bụi hay không?

7.2. Chẩn đoán cận lâm sàng

Kết hợp với phương pháp chẩn đoán lâm sàng, bác sĩ sử dụng các biện pháp cận lâm sàng để đưa ra kết luận chính xác cho tình trạng bệnh của trẻ, bao gồm:

• Xét nghiệm máu: Đo độ của tế bào bạch cầu để xác định mức độ tăng lên của các tế bào đủ đáp ứng với nhiễm trùng.

• Chụp X - quang: X - quang ngực có thể cho thấy những thay đổi trong phổi khi hen nặng và loại trừ được các bệnh lý khác.

• Xét nghiệm dị ứng da: Các xét nghiệm dị ứng có thể cho biết liệu trẻ có bị dị ứng gây ra bệnh hen suyễn hoặc làm bệnh trầm trọng hơn hay không.

• Xét nghiệm đo mức độ oxit nitric (eNO) trong hơi thở của trẻ đẻ hỉ ra đường hô hấp bị viêm. Nếu oxid nitric > 35 ppb thì sẽ giúp xác định hen.

7.3. Chẩn đoán phân biệt

Nhiều bệnh lý khác có thể gây ra các triệu chứng tương tự như bệnh hen suyễn. Ở trẻ em, các triệu chứng có thể do các bệnh đường hô hấp trên khác như viêm mũi dị ứng và viêm xoang.

Phân biệt viêm mũi dị ứng và hen suyễn

Ngoài ra, các nguyên nhân khác gây tắc nghẽn đường thở bao gồm hẹp khí quản, nhuyễn thanh quản, hạch to,... Viêm tiểu phế quản và các bệnh nhiễm virus khác cũng có thể gây ra thở khò khè.

8. Điều trị hen suyễn ở trẻ em

Mặc dù không có cách chữa bệnh hen suyễn ở trẻ em khỏi hẳn nhưng các triệu chứng thường được cải thiện nhờ các phương pháp sử dụng thuốc điều trị.

Thuốc điều trị bệnh hen được chia thành 2 nhóm chính:

• Thuốc cắt cơn nhanh dùng để điều trị các triệu chứng cấp tính.

• Thuốc kiểm soát dài hạn để ngăn chặn các đợt cấp.

8.1. Nhóm thuốc cắt cơn nhanh

Tất cả những trẻ bị hen suyễn đều cần dùng thuốc tác dụng nhanh để giảm thiểu các triệu chứng có thể bùng phát. Một số nhóm thuốc thuộc nhóm này, cụ thể như:

• Thuốc tác dụng ngắn Beta agonist - adrenoceptor (SABA): Tiêu biểu cho nhóm này là Salbutamol. 

• Thuốc kháng cholinergic: như ipratropium, mang lại lợi ích bổ sung khi kết hợp với SABA ở những trẻ có triệu chứng trung bình hoặc nghiêm trọng. Hoặc thuốc được sử dụng khi trẻ không dung nạp SABA.

• Chất chủ vận adrenergic: chẳng hạn như epinephrine dạng hít. Nó có hiệu quả tương tự SABA. Tuy nhiên, thuốc này được sử dụng hạn chế do kích thích tim quá mức.

• Corticosteroid (Corticoid): Ở trẻ em, Corticoid có tác dụng cải thiện các triệu chứng. Thuốc được sử dụng để điều trị ngắn hạn sau đợt cấp hen suyễn có thể giúp ngăn ngừa tái phát.  

Thuốc cắt cơn hen nhanh Salbutamol

8.2. Thuốc kiểm soát dài hạn

Đối với trẻ em có các triệu chứng hen suyễn dai dẳng, các thuốc tác dụng ngắn được sử dụng như một loại thuốc giảm cơn hen nhanh chóng hoặc cấp cứu. Cùng tham khảo một số thuốc kiểm soát dài hạn sau đây:

• Corticosteroid dạng hít: Đay là thuốc kiểm soát hen suyễn lâu dài được sử dụng phổ biến cho trẻ dưới 5 tuổi. Corticosteroid dạng hít được sử dụng dễ dàng cho trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ bao gồm dạng đơn chất: pulmicort (budesonide), flixotide (fluticasone) hoặc phối hợp: symbicort (budesonide-formoterol); seretide (fluticasone-salmeterol)…

• Các chất điều chỉnh leukotriene: Đối với trẻ dưới 5 tuổi, thuốc chống leukotriene là biện pháp được sử dụng bổ sung sau corticosteroid dạng hít.

• Thuốc chủ vận beta kéo dài là một loại thuốc dạng hít được sử dụng kết hợp trong phác đồ điều trị corticosteroid.

• Corticosteroid đường uống chỉ được sử dụng khi không thể kiểm soát được bệnh hen suyễn bằng các phương pháp điều trị khác.

Tuy nhiên, các thuốc Tây y hiện nay mặc dù hiệu quả nhưng gây một số tác dụng không mong muốn cho trẻ như nấm hầu họng,...

9. Một số lưu ý khi chăm sóc trẻ bị hen suyễn

Bên cạnh việc điều trị bằng thuốc cho trẻ, bố mẹ cần lưu ý một số vấn đề khi chăm sóc trẻ:

• Tránh hoặc hạn chế trẻ tiếp xúc với các tác nhân gây hen suyễn như khói bụi, nấm mốc, lông chó mèo, không khí lạnh,...

• Không hút thuốc gần khu vực có trẻ em.

• Đeo khẩu trang cho trẻ khi ra đường

• Hạn chế tiếp xúc với người bị cảm cúm, chủng ngừa cúm, phế cầu...

• Phòng ngủ của trẻ cần được dọn dẹp sạch sẽ, thường xuyên giặt ga giường, phơi nắng, giữ không khí sạch, trong lành.

• Tránh căng thẳng, stress tâm lý trong trường học, gia đình... Tránh vui buồn quá độ.

Khám sức khỏe theo định kỳ cho trẻ bị hen suyễn

• Duy trì mức hoạt động của trẻ ở mức độ bình thường, tránh để trẻ hoạt động quá mức có thể khiến tình trạng hen nặng thêm.

• Tùy thuộc vào từng tình trạng của trẻ, thực phẩm nào làm trẻ khó thở thì nên tránh thực phẩm đó.

• Ngoài ra, thường xuyên bổ sung các thực phẩm giàu magie, vitamin C, omega 3,...

• Cần lựa chọn thuốc hen suyễn phù hợp với trẻ dưới sự chỉ định và hướng dẫn của bác sĩ.

• Thường xuyên khám bác sĩ và tái khám theo lịch hướng dẫn.

Trong lộ trình điều trị hen suyễn, bé sẽ luôn được theo dõi các thay đổi để giảm bậc hoặc nâng bậc: giảm bậc nếu khống chế được ổn định trong 3 tháng. Nếu điều trị như trên sau 1 tháng không khống chế được thì xem xét nâng bậc và thay đổi chỉ định điều trị.

Gần đây việc sử dụng các thảo dược trong điều trị các bệnh hô hấp là một hướng đi mới, được các nhà khoa học quan tâm bởi hiệu quả điều trị và tính an toàn của chúng. 

Bảo Khí Nhi Plus là sản phẩm ra đời dựa trên sự kết hợp giữa y học cổ truyền với khoa học hiện đại, với các thành phần có nguồn gốc thảo dược là một lựa chọn tin cậy cho bé mắc hen suyễn.

Bảo Khí Nhi Plus với các thành phần giúp hỗ trợ: kháng viêm, giãn phế quản giúp bé dễ thở, tăng cường miễn dịch giúp các bé mắc Hen có hệ hô hấp khỏe mạnh; hạn chế cơn hen tái đi tái lại nhiều lần ảnh hưởng đến sinh hoạt và sự phát triển bình thường ở trẻ.

Bảo Khí Nhi Plus không có độc tính, rất an toàn cho trẻ nên các bố mẹ có thể hoàn toàn yên tâm.

Để được tư vấn chi tiết về biện pháp điều trị, không còn lo về đờm, ho, khò khè cho bé và tăng cường sức khỏe đường hô hấp cho bé, chặn đứng viêm đường hô hấp tái phát trở lại, mời độc giả liên hệ Tổng đài tư vấn miễn phí 1800 0055 - 0964.1800.11

*Lưu ý: Mức độ hiệu quả của sản phẩm phụ thuộc vào cơ địa của từng bé.

----------------------------------------------

Bảo Khí Nhi Plus là sản phẩm dẫn đầu trong dòng sản phẩm giúp hỗ trợ: giảm đàm, ho, khò khè, khó thở; giảm tái phát viêm phế quản và viêm hô hấp trẻ em; có nguồn gốc từ thảo dược, được hàng trăm nghìn mẹ tin dùng.

Giúp hỗ trợ : 

• Giảm triệu chứng Ho, Đàm, Khò Khè, Khó Thở
• Tăng cường sức khỏe đường hô hấp, Giảm tần suất tái phát viêm phế quản, viêm hô hấp trẻ em.

95% Mẹ đã dùng Bảo Khí Nhi Plus khẳng định:

• Sau 5 - 7 ngày: sổ mũi, đàm, ho giảm rõ rệt.
• Sau 7 - 10 ngày: bé giảm khò khè.
• Sau 2 - 3 tháng: bé giảm tái phát viêm hô hấp, viêm phế quản hiệu quả.

Sử dụng được cho trẻ từ 4 tháng tuổi trở lên nếu ít bị nôn trớ.

Sản phẩm không phải là thuốc, không thay thế thuốc chữa bệnh.